In een heldere opmaak geeft elk boek een boeiend en afwisselend beeld van het nabije verleden. De uitvoering van de boeken voldoet aan hoge eisen. De kwaliteit van het papier en van het drukwerk staan in voor een goede contrastwerking in de foto's. De boeken zijn in een harde band gebonden en van een handzaam, vierkant formaat. Het zijn aardige geschenken die tegelijk waardevolle documentatie geven van een periode waarvan nog weinig is beschreven. Als inwoner van Zoetermeer was ik erg geïnteresseerd in het boek dat is verschenen over mijn woonplaats. Deze heeft de uitgever mij toegezonden en zal ik hieronder bespreken.

Op 1 mei 1935 werden Zegwaart en Zoetermeer samengevoegd tot de huidige gemeente Zoetermeer. Tot in de jaren '60 had Zoetermeer het imago van een boterdorp. Tientallen zuivelhandelaren waren er gevestigd en gingen nog langs de deuren. Twee grote fabrieken, Brinkers met Wajang en Leeuwenzegel en Nutricia waren in Zoetermeer gevestigd. Steeds meer mensen vestigden zich na 1948 in het dorp dat daardoor flink groeide. Achter de Dorpsstraat verrees daardoor een hele nieuwe wijk en Zoetermeer telde in 1960 al bijna 8500 inwoners.

In 1962 werd Zoetermeer uitgeroepen tot groeikern, en in 1966 ging de eerste paal de grond in voor een stad met 100.00 inwoners. De gemeente had niet alleen de verantwoordelijkheid over het functioneren van de brandweer maar hield zich vooral bezig met woningbouw, groenvoorziening, wegen en het openbaar vervoer. Vanaf 1922 reed de heer van Bergen Henegouw vanaf de garage aan de Schinkelweg met een 16-persoons omnibus tussen Zoetermeer en Delft. Al snel volgden de lijnen naar Den Haag en Rotterdam. Niet lang daarna kwamen er meer vervoerders zoals Willem Schuddebeurs, Wybe de Vries uit Zegwaart, en Bonekamp.

In 1928 verscheen de Boskoper Jelle Kok op het toneel die al ervaring had opgedaan in het bedrijf Trio van zijn vader. Als snel nam hij de bedrijven van van Bergen Henegouw en de Vries over en kreeg het bedrijf de naam Cito, al snel Citosa genoemd. In 1931 brandde de garage met alle bussen af en werd een nieuwe garage gebouwd aan de Stationsstraat. In die tijd was er nog geen sprake van busstations zodat alle bussen elkaar ontmoetten op de Dorpsstraat bij café Ons genoegen. De politie constateerde na klachten dat hier dagelijks 76 autobussen stopten, wat een onhoudbare situatie was. Een echte oplossing kwam pas in de jaren '60 toen een busstation werd gebouwd op de hoek van de Marijkestraat/ Oranjelaan. Hier reden de bussen van Citosa tot 1979 dagelijks af en aan. In 1980 werd het busstation verplaats naar de Driemanspolder en later dat jaar naar Centrum West. Het voormalige busstation kreeg een ander uiterlijk en de Marijkestraat hield alleen een halteplaats over. In het boek staat op pagina 26 een mooie foto van dit busstation. Ook wij plaatsen een foto in kleur bij deze recensie, uit ons archief, genomen op 15 juni 1967, genomen door ons lid mevrouw Doesburg en afbeeldend de Citosabussen 3275 en 4230, een Leyland en een Scania.

De volgende 50 jaar bleef niets bij het oude: groei en verandering bepaalde de leefomgeving. Inmiddels is de toenmalige nieuwbouw op sommige plekken al weer vervangen door nieuwbouw. Denk hierbij aan o.a. de sombere, saaie langgerekte flats rondom de van Aalstlaan. De bewoners van de naargeestige Willem van Cleeflaan wachten al jaren op een beslissing tot slopen. Gedurende die jaren legde Cor van Wieringen de ontwikkelingen vast op de gevoelige plaat, enerzijds beroepshalve, anderzijds uit belangstelling voor de Zoetermeerse historie. Op basis van zijn diacollectie werd dit boek samengesteld en wordt een beeld geschetst van Zoetermeer in de groei 1950-2000.

Zoals we van Aprilis gewend zijn is ook dit weer een prettig leesbaar kijk- en leesboek met veel tot de verbeelding sprekende plaatjes en verklarende teksten. We lezen in het boek dat in 1958 de eerste flat verscheen aan de John Mc Cormickstraat, waarbij het gehele gebouw met de hand werd gemaakt! Alle beton werd in kleine molens gemixt, en met kruiwagens naar de bekistingen gesjouwd. Liften waren er niet. Pas vanaf 4 verdiepingen was een lift verplicht. Deze flat kende slechts drie etages. Veel herkenbare beelden in het boek, de fabrieken van Wajang en Nutricia langs de A12, het paviljoen Zoetermeer, dat later zou verhuizen als de Lucht naar de plek waar nu een Mac Donalds is gevestigd naast de Pelgrimshoeve, kruidenierswinkels zoals de Spar met toonbankbediening en het noodwinkelcentrum Soeterweijde als voorloper van het Stadshart. Kortom, teveel om op te noemen. Daarom een tip: kopen dat boek. Overigens ook voor niet-Zoetermeerders is dit een heerlijk nostalgisch boek vol herinneringen aan de tijd dat geluk nog heel gewoon was.