Een boek wat ik in een adem heb uitgelezen is de nieuwste uitgave van
Aprilis: Veranderd straatbeeld.
Als er iets is veranderd in de twintigste eeuw is dat het straatbeeld.
De bezoekers van onze site weten dat door bestudering van het openbaar
vervoer door de jaren heen, een onderwerp dat op onze site stevig wordt
belicht. Jarenlang bepaalden gele en rode autobussen het gezicht van het
openbaar vervoer in de grote steden en op het platteland. Maar ineens
is het streekgeel zeldzaam geworden, de bussen zijn merendeels groen of
blauw. De gele bus slijt zijn nadagen in het verre Oosten of op Cuba.
In mijn jeugd speelde het leven zich af op straat. Er was ook ruimte genoeg, de enkele auto die in onze straat (Meppelweg Den Haag) geparkeerd stond was de Kever van onze huisarts. Verder nog een vrachtauto van de kolenboer Wubben en verderop de groentewagen van Kraayeveld.
Op gezette tijden passeerde een walmende Kromhoutbus in de Haagse kleuren geel/groen. Op de buitenlijnen waren dat de A.E.C.'s.Door het toenemend aantal auto's en parkeermeters werd de jeugd verbannen van de straat. De kolenboer, melkboer, bakker, olieman en scharensliep zijn verdwenen. De zinken vuilnisbak kon de tuin in, de emaille reclameborden werden vervangen door snel slijtende posters en billboarden. De telefooncel werd verwijderd, iedereen schafte een mobieltje aan. De kleine zelfstandige op de hoek werd verdreven door grote winkelketens: Bakker Hus, Steenbeek, Jamin, Gerzon, de Gruyter, Simon de Wit, ze werden vervangen door het Kruidvat, Etos, C1000, Albert Heyn en Dirk van den Broek. Bestaande winkels zoals Kreymborg en de Hema kregen gloednieuwe winkelpanden. Het straatmeubilair werd weggehaald, de peperbus, het herentoilet, de oude brievenbus, de postzegelautomaat, de alarmcel voor politie en brandweer, ze zijn er niet meer.
In vogelvlucht wordt een aantal van de belangrijkste wijzigingen en veranderingen van het straatbeeld in het boekwerk weergegeven. Het boek is vooral een kijkboek en pretendeert nergens volledig te zijn. Zo is er geen ruimte voor pissoirs, bankjes, brandmelders, knipperbollen e.d. Dan zou het boek een te grote omvang hebben gekregen. Wel geeft het boek een duidelijk beeld van de verandering van het straatbeeld in de afgelopen eeuw. Wat een ruimte was er op straat. Dat wordt duidelijk als auteur een dubbele foto plaatst van het Rokin te Amsterdam in 1926 en 1956. Het duizelt je op de tweede foto van auto's, bussen en trams. Ook de Shell pomp waar naast het tanken ook de ramen meteen even worden gezeemd door de pompbediende spreekt zeer tot de verbeelding.
Voor wie een idee wil krijgen wat er door de jaren is verdwenen in Nederland volgt hieronder een foto-collage uit het archief van Ruurd Berendes, dit omdat we natuurlijk geen foto's uit het boek kunnen tonen vanwege copyright. Voor liefhebbers van historie en hoe het vroeger was, een prachtig boek.
